የሀገር ውስጥ ዜና

ዜና ከኢትዮጵያ ውስጥ

ምርጫ በሂደቱ እንጂ በውጤቱ አይመዘንም

  • PDF

ክፍል ሁለት
ኢብሳ ነመራ

የዴሞክራሲያዊና የመድብለ ፓርቲ ስርአት ሌላኛው ምሰሶ የሆነውን የመምረጥና የመመረጥ መብት አተገባበር ስንመለከትም እንከን በተገቢው መንገድ ተግባራዊ መሆኑን የሚያመለክቱ እውነታዎችን እናገኛለን። ከሽግግር መንግስት ወቅት ጀምሮ ባሉት ሁለት ተኩል አስርት ዓመታት በየደረጃው ባሉ የአስተዳደር መዋቅሮች በርካታ ምርጫዎች ተካሂደዋል። ዜጎች በእነዚህ ምርጫዎች ላይ በግልና በድርጅት በተመራጭነት፣ በመራጭነት እንዲሁም በህዝብና በዕጩ ተወዳዳሪዎቸች ወኪል የምርጫ ታዛቢነት በምርጫ ላይ ተሳተፈዋል። በእነዚሀ በምስጢራዊ የድምፅ አሰጣጥ ስርአት በተካሄዱ ምርጫዎች የተለያየ አመለካከት ያላቸው እጩዎች ተወዳድረው በአብላጫ ድምፅ ስልጣን በውክልና ተረክበዋል። የመራጮችንም ተሳተፎ ስንመለከት እድሜያቸው ለመራጨነት ከደረሰ ዜጎች መሃከል እጅግ አብዛኛው በመራጭነት ተሳትፏል። እስካሁን የመምረጥም ሆነ የመምረጥ የዜጎች መብት ላይ በማንኛውም አይነት አኳኋን ገደብ ወይም ጫና አለተደረገም። ይህ ሁሉም ለአካለ መጠን የደረሰ ኢትዮጵያዊ የሚመሰክረው እውነት ነው።

ምርጫ የዴሞክራሲያዊና የመድብለ ፓርቲ ስረአት ዋነኛ መሰሶ ነው። ውስብስብና ጥንቃቄ የሚሻ፣ ከመንግስትና ከፓርቲዎቸ ተፅእኖ ውጭ በገለልተኝነት መከናወን ያለበት ተግባር ነው። በመሆኑም ምርጫን የሚያስፈፅም ገለልተኛ አካል መኖር አለበት። የኢፌዴሪ ሀገመንግስተ በአንቀፅ 102 ላይ “የምርጫ ቦርድ” በሚል ርዕስ ስር፤

•    በፌዴራልና በክልል የምርጫ ክልሎች ነጻና ትክክለኛ ምርጫ በገለለተኝነት እንዲያካሂድ ከማንኛውም ተጽእኖ ነጻ የሆነ ብሔራዊ የምርጫ ቦርድ ይቋቋማል፡፡
•    የቦርዱ አባላት በጠቅላይ ሚኒስትሩ አቅራቢነት በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ይሾማሉ፡፡ ዝርዝሩ በሕግ ይወሰናል፡፡
ተብሎ ተደንግጓል።

በዚህ የህገመንግስቱ ድንጋጌ መሰረት ምርጫን በገለልተኝነት የሚያስፈፅም ብሄራዊ የምርጫ ቦርድ ተቋቁሟል።

በተሻሻለው የኢፌደዴሪ የምርጫ ሕገ 532/1999 በአንቀፅ 5 ላይ የብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ዓላማዎች ተዘርዝረዋል። እነዚህም፤

1.    ሕገመንግስቱን መሰረት በማድረግ ነፃ፣ ገለልተኛና ፍትሃዊ ምርጫ በማካሄድ በሕዝብ ድምፅ የተመረጠ መንግስት እንዲቋቋም ማድረግ፤
2.    ሕገመንግስቱና በሕግ የተመሰረቱ ተቋማትን የሚያከብሩ የፖለቲካ ድርጅቶች እና ገለሰቦች በእኩልነትና ያለአድልዎ የሚወዳደሩበት የምርጫ ሂደት መኖሩን ማረጋገጥ፤
3.    ዜጎች በሕገመንግስቱ በተጎናፀፉት የዴሞክራሲ በተለይም ደግሞ የመምረጥና የመመረጥ መብትና ነፃነት በእኩልነት እንዲጠቀሙ ማድረግ።
የሚሉ ናቸው።

ዴሞክራሲያዊ የመድብለ ፓርቲ ስርአት ዋነኛ አምድ የሆነው የመምረጥና የመመረጥ መብት ተግባራዊነት ከላይ ያሰፈሩትን ዓላማ የያዘ ምርጫ ቦርድን ማቋቋም የግድ ይላል። የምርጫ ቦርድ ከላይ የተጠቀሱትን ዓላማዎች በትክክል ያስፈፅም ዘንድ ገለልተኛ መሆን፣ ገለልተኘነቱም የህዝብ ውክልና ባላቸው የፖለቲካ ፓርቲዎች መረጋገጥ አለበት። የኢፌዴሪ ብሄራዊ ምርጫ ቦርድ አባላት አሰያየም በተሻሻለው የምርጫ ሕግ አዋጅ 532/1999 አንቀፅ 6 ላይ ሰፍሯል። የህጉ አንቀፅ 6፤

1.    ቦርዱ በሕገመንግስቱ አንቀፅ 102 መሰረት በጠቅላይ ሚኒስትሩ አቅራቢነት በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሚሾሙ ዘጠኘ አባላት የኖሩታል።
2.    ጠቅላይ ሚኒስተሩ መሰፈረቱን የሚያማሉ ሰዎችነ ለቦርደ አባልነተ ለምክረ ቤቱ ከማቅረቡ በፊተ በምክረ ቤቱ መቀመጫ ያላቸው ሌሎች የፖለቲካ ድርጅቶች እጩ ሊሆኑ የሚቸሉ ገለሰቦቸ ነፃና ገለልተኛ መሆናቸውን በማረጋገጥ ጉዳይ ላይ ተሳትፎ እንዲኖራቸው የሚያስችል በቂ የምክክረ መድረክ እንዲኖር ያደርጋል፤
3.    የቦርዱ አባላት ጥንቅር ብሄራዊ ተዋፅኦን እና የሴቶችን ተሳትፎ ከግምት ውስጥ ያስገባ ሆኖ ከአባላቱ መሃከል ቢያንስ አንዱ የህግ ባለሙያ መሆን አለበት። አባላቱም፤
ሀ. ለህገመንግስቱ ታማኘ የሆኑ
ለ. ከፖለቲካ ድርጅቶች ወገንተኝነት ነፃ የሆኑ
ሐ. የሞያ ብቃት ያላቸው
መ. በመልካም ስነምግባራቸው የሚታወቁ
መሆን ይገባቸዋል።
ይላል።

እንግዲሀ አሁን በስራ ላይ ያለው ብሄራዊ የምርጫ ቦርድ አባላት የተሰየሙት በቀድሞው ምክር ቤት የስልጣን ዘመን ነው። በዚህ ወቅት የነበረው የኢፌደሪ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ውስጥ 120 ገደማ መቀመጫዎች በተቃዋሚ ፓርቲዎቸ ነበር የተያዙት። የቦረዱ አባላት ከመሰየማቸው በፊት በምክር ቤቱ መቀመጫ የነበራቸው ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች ቀርበው አስተያየት ተሰጥቶባቸዋል። ታዲያ አንድም ተቃዋሚ የምክር ቤቱ አባል በእጩ የቦርዱ አባላት ገለልተኘነት ላይ ተቃውሞ አላቀረበም።

ከዚህ በተጫማሪ ባለፉ ሁለት አስርት አመታት በሃገሪቱ የተካሄዱ ምርጫዎች ላይ  የተለያዩ አካላትን የሚወክሉ የምርጫ ታዛቢዎች ተገኝተዋል። በምርጫ ታዛቢነት የሚሳተፉት የሃገር ውስጥ ሲቪል ማህበራት፤ መንግስት አስፈላጊ ሆኖ ሲያገኘው የሚጋብዛቸው የውጭ የምርጫ ታዛቢዎች፣ በህዝብ የሚመረጡ የምርጫ ታዛቢዎች እንዲሁም የምርጫውን አፈፃፀም የሚከታተሉ በምርጫው ላይ የሚሳተፉ የፖለቲካ ፓርቲዎችና የግል እጩ ወኪሎች ናቸው። ጋዜጠኞችም የምርጫውን ሂደት ተከታትለው መረጃዎችን ለህዝቡ ይፋ ያደርጋሉ።

እስካሁን በሃገሪቱ የተካሄዱ ምርጫዎች አሳታፊ፣ ፍትሃዊና ዴሞክራሲያዊ ነበሩ። ምርጫውን የታዘቡ የውጭና የሃገር ውስጥ ታዛቢዎች ከአውሮፓ ህብረት የታዛቢ ቡድን በስተቀር ምርጫዎቹ ፍትሃዊና ዴሞክራሲያዊ መሆናቸውን መስክረዋል። የምርጫውን ሂደት የተከታተሉ የህዝብ የምርጫ ታዛቢዎች እንዲሁም በምርጫ ላይ የተፎካከሩ የግልና የፖለቲካ ፓርቲ እጩዎች የወከሉዋቸው ታዛቢዎችም ምርጫዎች በትክክል መካሄዳቸውን ሲመሰክሩ ነበር የቆዩት። እናም የዴሞክራሲያዊና የመድብለ ፓርቲ ሥርአት ምሰሶ የሆነው የመምረጥና የመመረጥ መብት ህገመንግስቱ በሚያዘውና የፖለቲካ ሰነምግባር በሚፈቅደው አኳኋን ለመካሄዱ ከላይ የተዘረዘሩ እውነታዎች አስረጂዎች ናቸው።

ከምርጫ አፈፃፀም ጋር በተገናኘ አንዳንድ ችግሮች መፈጠራቸው ግን አይካድም። እነዚህም ከምርጫዎች ሂደትና አፈፃፀም የመነጩ ሳይሆኑ፣ ምርጫን በውክልና የመንግስት ሥልጣን ለመረከብ ከመጠቀም ይልቅ “ምርጫ ተጭበርበራል” የሚል የፈጠራ ወሬ በመንዛት፣ ደጋፊና መራጭ የሆኑ ወገኖችን በማደናገር ለአመፅ እንዲነሱና ስልጣን ለመመንተፍ እንደሚያስችል እንደመልካም አጋጣሚ በወሰዱ የፖለቲካ ፓርቲዎች የተፈጠረ ነው። በምርጫ 97 ላይ ይህ ነበረ የተደረገው።

በ1997 ዓ/ም በተካሄደው 3ኛ ዙር ሃገራዊ ምርጫ፣ የምርጫው ሂደትና አፈፃፀም ፍፁም እንከን አልባ እንደነበረ የሚካድ አይደለም። የምርጫ ታዛቢዎችም፡ ከገለልተኘነት ጉድለት የተዘባረቀ ሪፖርት ካቀረበው የአውሮፓ ህብረት በስተቀር  ምርጫው እንከን አልባ እነደነበረ መስክረዋል። ችግር የተፈጠረው የምርጫው ወጤት መታወቅ ሲጀምር ነው። “ምርጫውን ካሸነፈኩ እሰየሁ፤ ካላሸነፍኩ ደግሞ  በአመፅ እቀማለሁ” የሚል ሁለት ስለት ያለው ስትራቴጂ ይዞ የነበረው የቀድሞው ቅንጅት፣ መንግስት መመስረት የሚያስችል ድምፅ እንዳላገኘ ሲያውቅ ባልተወዳደረባቸውና ሌሎች ተቃዋሚ ፓርቲዎች ባሸነፉባቸው አካባቢዎች ጭምር “ምርጫውን አሸንፌያሉ፣ ተሸነፈሃል የተባልኩት የምራጮቼ ድምፅ ተሰርቆ ነው” ብሎ ለፍፎ ደጋፊዎቹና መራጮቹ ለአመፅ እንዲወጡ ጥሪ አስተላለፈ።

ከገዢው ፓርቲ ቀጥሎ አግኘቶት የነበረውን ከፍተኛ ቁጥር ያለው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት መቀመጫና አዲስ አበባን የማስተዳደር ውክልና እንደማይቀበልም አሳወቀ። ቅንጅት ምርጫ ለመጭበርበሩ አንድም ተጨባጭ ማስረጃ አለነበረውም። ምርጫ ተጭበርብሯል የሚለ ግምት ያለውና ለዚህ ማስረጃ ያለው ወገን ጉዳዩን ለምርጫ ቦርድ የማቅረብ፣ በምርጫ ቦርድ ውሳኔ ካልተስማማ በይግባኝ እስከ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ሰበር  ቸሎት አቅርቦ መሟገት የሚያስችል በህግ የተሰጠ መብት ቢኖርም፣ ይህን መጠቀም አለፈለገም። ይህን ያደረገው፤ አንድ፣ ማሰረጃ ሰሌለው፤ ሁለት፣ በሁከት ስልጣን መቀማት ይቻላል የሚለ እምነት ስላደረበት ነበር።

በዚህ አኳኋን ስልጣን ለመመነተፍ የአመፅ የክተት ጥሪ አስተላለፈ። በአዲስ አበባና በአንዳንድ የሃገሪቱ ከተሞቸ የሚገኙ ጥቂት ደጋፊዎቹ ለሁከት ጎዳና ላይ ወጠተው ሰላም በማስከበረ ስራ ላይ የተሰማሩ የፖሊስ አባላት ላይ ግድያና የማቁሰል ጥቃት ፈፀሙ። የገዢው ፓርቲ ደጋፊዎች ናቸው የተባሉና ለጥቃት ተጋላጭ ሆነው ያገኙዋቸው ግለሰቦች ላይ አስከፊ ድብደባ፣ የንብረት ውድመትና ዘረፋ ፈፀሙ። የመንግስትና የህዝብ ሃብት ላይ ውድመት አደረሱ። አዋኪዎቹ ስልጣን መንትፈው ላሰማሯቸው ጀብደኛ አምባገነኖች የማስረከቡ ጉዳይ ግን ሳይሳካላቸው ቀረ። ይህ ስልጣንን ከህዝብ ውክልና ውጭ ለመመንተፍ የቀደሞው ቅንጅት የሞከረው አካሄድ ፍፁም ኢዴሞክራሲያዊና ሕገወጥ ነበር።

ይህ የቀደሞው ቅንጅት የሞከረው ኢዴሞክራሲያዊና በኢትዮጵያ የፖለቲካ ታሪክ ውስጥ ሲታወስ የሚኖር ሁኔታ የዴሞክራሲውን እድገት ሂደት ባያደናቅፈውም እንዳንገጫገጨው ግን አይካድም። ታዲያ ለዚህ መንገጫገጭ ተጠያቂው መንግስትና ገዢው ፓርቲ ሳይሆኑ ተቃዋሚዎች በተለይ የቀድሞው ቅንጅትና ይህን ዓላማ ያስታጠቁት ወገኖች ናቸው።

እንግዲህ የኢትዮጵያ ዴሞክራሲያዊና የመድብለ ፓርቲ ስርአት ላይ በዘንድሮው ምርጫ ላይ የሚወዳደሩ የፖለቲካ ፓርቲዎች ባካሄዱት ክርክር “በሃገሪቱ ያለው ዴሞክራሲና መድብለ ፓርቲ ስርአት የይስሙላ ነው” የሚል አቋም ያንፀባረቁ ፓርቲዎች ለዚህ ያቀረቡት አስረጂ ኢህአዴግ ባለፉት አራት ዙር ምርጫዎች አሸናፊ ሆኖ መንግስት መመስረት መቻሉን፣ በተለይ ደግሞ በአራተኛው ዙር ምርጫ ላይ 99 ነጥብ 6 የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት መቀመጫን ማሸነፉነ ነው። ይህ በትክክል ያልተገኘ የስልጣን ውክልና መሆኑን የሚያሳይ አንዳችመምተጨባጭ ማስረጃ አላቀረቡም፤ ምህዳሩ ጠቧል ባሉባቸው ያለፉ ዓመታትም አቅርበው አያውቁም።

ኢህአዴግ ባለፉ አራት ሃገራዊ ምርጫዎች በማሸነፍ ሃገሪቱን ለሃያ አመታት ገደማ በመመራት አውራ ፓርቲ (dominant party) መሆኑ በሃገሪቱ ዴሞክራሲና የመድብለ ፓርቲ ስረአት አለመኖሩን አያመለክትም። አውራ ፓርቲ የሚለው እሳቤ ራሱ የመድብለ ፓርቲና የዴሞክራሲያዊ ስርአት አንድ መገለጫ ነው። አንድ ፓርቲ ከሌሎች ጋር ተፎካክሮ በተከታታይና በተደጋጋሚ የሚያሸንፍበት ሁኔታ ነው አውራ ፓርቲ የሚሰኘው። አንድ ፓርቲ ባለበት ወይም ዴሞክራሲያዊ ምርጫ በሌለበት አውራ ፓርቲ የለም። በደርግ ግዜ የነበረው ኢሰፓ አውራ ፓርቲ አልነበረም። ስርአቱ ራሱ የአሃዳዊ ፓርቲ በመሆኑ ኢሰፓ ተቀናቃኝ የሌለው መሪ ፓርቲ (vanguard party) እንጂ አውራ ፓረቲ አልነበረም። አውራ ፓርቲ የሚለው እሳቤ በራሱ የበርካታ ተፎካካሪ ፓርቲዎች መኖርንና የአንድ ፓርቲ በተከታታይ አሸንፎ መውጣት የሚገለፅበት ሁኔታ ነው። አውራ ፓርቲ ያለበት ስርአት ዴሞክራሲያዊ የሚሆነው በዚህ ምክንያት ነው። እናም የኢህዴግ አውራ ፓርቲነትን፣ “በሃገሪቱ ዴሞክራሲና የመድብለ ፓርቲ ስርአት የለም” ለሚለው ወሬ አስረጂነት ማቅረብ አይችልም፤ ተቀባይነት የሌለውና መሰረተ ቢስ ነው።

ኢህአዴግ በ4ኛው ዙር ሃገራዊ ምርጫ ላይ 99 ነጥብ 6 የምክር ቤት መቀመጫዎችን ማሸነፉም እንዲሁ ዴሞክራሲና የመድብለ ፓርቲ ስርአት ያለመኖሩን አያመለክትም። ኢህአዴግ በተወዳደረባቸው ክልሎች ምክር ቤቶች - በኦሮሚያ፤ በአማራ፤ በደቡብ በሄሮች፣ በሄረሰቦቸና ህዝቦች፤ በትግራይ ክልል ምክር ቤቶች መቀመጫዎችም መቶ በመቶ ነው ያሸነፈው። ይህ ማለት ግን ኢህአዴግ የመራጩን ህዝብ 99 ነጥብ 6 በመቶ ወይም መቶ በመቶ ድምፅ አገኘ ማለት አይደለም። ከዚህ ይልቅ በ50 ሲደመር 1 የአብላጫ ድምፅ ከ527 የምክር ቤቱ መቀመጫዎቸ ውስጥ 525ቱን አሸነፈ ማለት ነው። በሌላ አነጋገር ከ527 የምርጫ ክልሎች በ50 ሲደመር 1 አበላጫ ድምፅ 525ቱን አሸነፈ ማለት ነው። በርካታ መራጮች ለተቃዋሚዎቸ ድምጽ ሰጥተዋል።

እንደውም በበርካታ አካባቢዎች ለተቃዋሚዎች በጠቅላላ የተሰጠው ድምፅ ተደምሮ ኢህአዴግ ለበቻው ካገኘው ጋር ሲነፃፀር የተቃዋሚዎቹ የበልጣል። የሃገራችን ተቃዋሚዎች ፍፁም ተመሳሳይ አቋምና ፖሊሲ ያላቸው ጭምር በተናጥል ስለሚወዳደሩ ተቃዋሚዎችን የሚደግፈው ድምፅ ስለሚበታተን እንጂ አንድ ቢሆኑ በርካታ መቀመጫዎችን ማግኘት ይችሉ ነበር። ከዚሀ በተጨማሪ የባለፈውን ምርጫ የአዲስ አበባ ውጤት ስንመለከት ኢሀአዴግ 52 ለ48 ያሸነፈበትን ሁኔታ ሁሉ እናገኛለን።

በሃገራችን “ዴሞክራሲና የመድብለ ፓርቲ ስረአት የለም” ማስባል የሚፈለጉ የፖለቲከ ፓርቲዎቸና ሌሎቸ ወገኖቸ ግን ህዝቡን ለማደናገር ሰለሚመቻቸው ይህን እወነት ሸሽገው፣ “ኢህአዴግ እንዴት 99 ነጥብ 6 ድምፅ ሊያገኝ ይችላል” እያሉ ህዝቡ የምርጫውን ፍትሃዊነትና ዴሞክራሲያዊነት እንዲጠራጠር ማድረግን መርጠዋል። ህዝቡ ይህን የተቃዋሚዎቸ አካሄድ ማወቅ አለበት።

በአጠቃላይ አንድን ምርጫ ዴሞክራሲያዊና አሳታፊ የሚያደርገው ውጤቱ ሳይሆን ሂደቱ መሆኑ መታወስ አለበት። ሂደቱ አሳታፊና ዴሞክራሲያዊ ከሆነና ህዝብ መቶ በመቶ እንኳን ለአንድ ፓርቲ ድምፁን ቢሰጥ ምርጫው ቅቡል ነው፤ በቃ። በአጠቃላይ በኢትዮጵያ ያሉት የባለፉ ሁለት አስርት አመታት ሁኔታዎች ዴሞክራሲያዊ የመድስብለ ፓርቲ ስርአት መኖሩንና አየጎለበተ መሄዱንመ የሚያመለክቱ ናቸው። በሌላ ፅሁፍ በሌሎች ክርክሮች ላይ የተነሱ ሃሳበችን የዤ ለመቅረበ አሞክራለሁ።





በደቡብ አፍሪካ የሚገኙ ኢትዮጵያውያንን የማረጋጋቱ ስራ ቀጥሏል - አምባሳደር ሙሉጌታ

  • PDF

አዲስ አበባ ሚያዝያ 9/2007 (ዋኢማ) - በደቡብ አፍሪካ ደርባን ከተማና አከባቢዋ ላይ ሰሞኑን ሲስተዋል የነበረው የተወሰኑ ደቡብ አፍሪካውያን በጥላቻ ኢትዮጵያውያንን ጨምሮ በተለያዩ የሌሎች አገራት ዜጎች ላይ ሲፈፅሙት የነበረው ጥቃት ጋብ እያለ መምጣቱን በአገሪቱ የኢትዮጵያ አምባሳደር ሙሉጌታ  ከሊል ገለፁ።

አምባሳደሩ ለፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት እንደተናገሩት፥ ጥቃት እና የሱቅ ዝርፊያ እየተፈፀመ ባለባቸው አከባቢዎች የሚገኙ ኢትዮጵያውያንን የመድረስ እና የማረጋጋቱ ስራ ቀጥሏል።
የዘጠኝ አገራት አምባሳደሮች በመሆን የደቡብ አፍሪካ መንግስት በሌሎች አገራት ዜጎች ላይ ጥቃት  እየደረሰ በሚገኙባቸው አከባቢዎች ተጨማሪ የፀጥታ ሀይሎች እንዲመደቡ ግፊት በማደረግ ሁኔታዎች በቁጥጥር ስር እንዲውሉ ጥረት እየተደረገ ነው ብለዋል።

ከዙሉ ንጉስ ጋር በመነጋገርም በአገሬው ቋንቋ ደቡብ አፍሪካውያን በሌሎች የአፍሪካ  ወንድሞቻቸው ላይ ጥቃት ከመፈፀም እንዲታቀቡ እንዲቀሰቅሱም ተደርጓል ነው ያሉት።
በዚህም መሰረት ችግሩ ከፍቶ በነበረበት በደርባን ከተማ  በአሁኑ ወቅት ጥቃቱ መቆሙንና  የሱቅ ዘረፋውም ጋብ ማለቱን ነው አምባሳደሩ ያስረዱት።

የኢትዮጵያ  ኢምባሲ ከደርባን ከተማ  አስተዳደር ጋር በመነጋገርም ባለሙያዎች በማስመደብ የኢትዮጵያ  ዲፕሎማቶች በከተማዋ ተዟዙረው ኢትዮጵያውያኑ የሚገኙበትን ደረጃ  የማጣራት ስራ ተከናውኗልም ብለዋል።

ጥቃቱን ለሸሹ የውጭ  አገራት ዜጎች የተቋቋሙትን ሶስት ማዕከላት የኢትዮጵያ የዲፕሎማቲክ ግብረ ሀይል ተዟዙሮ መጎብኘቱን እና በአንዱ መጠለያ ማዕከል ብቻ 23 ኢትዮጵያውያን መገኘታቸውን እንዲሁም፥ እነዚህን ኢትዮጵያውያን ከመጠለያ  ማዕከሉ በማስወጣት ከሌሎች ኢትዮጵያዊ ወገኖቻቸው ጋር ተቀላቅለው ራሳቸውን እንዲጠብቁ ተደርጓል ብለዋል።

የኢትዮጵያውያን ሱቆችን ቡድኑ ተዟዙሮ መመልከቱ፣  አብዛኛው መዘጋታቸውን እና  በመኖሪያ ቤታቸው ተጠልለው እንደሚገኙ ማረጋገጡን ነው የገለፁልን።

ኢትዮጵያውያኑ ከሌሎች አገራት ዜጎች በተለየ መልኩ በደቡብ አፍሪካ  ገጠራማ አከባቢዎች ሳይቀር ገብተው ሱቅ በመክፈት እንደሚሰሩ ያመለከቱት አምባሳደር ሙሉጌታ ፥ ይህም ሁኔታ  በቀላሉ የኢትዮጵያውያኑ ሱቆች በቀላሉ ለጥቃት እንዲጋለጡ አድርጓቸዋል ብለዋል።

ይህም በመሆኑ 204 የኢትዮጵያውያን ሱቆች በአከባቢው ጥቃት እንደደረሰባቸው አመልክተዋል።

ከትናንት  ጀምሮ በጆሃንስበርግ እና በአከባቢው ሁኔታው የመቀስቀስ ሁኔታ ተስተውሎ እና ዝርፊያዎች ተጀምረው እንደነበር ያነሱት አምባሳደሩ፥ በአሁኑ ወቅት ግን ፖሊስ ሁኔታውን መቆጣጠሩን እና  የተወሰኑ ሱቆችም  ተከፍተው ስራ ላይ መሆናቸውን አንስተዋል።

አምባሳደር ሙሉጌታ  እንዳስታወቁት በቀጣይ  መሰል ጉዳት እንዳይደርስ ኢምባሲው በየአከባቢው ከሚገኙ የኢትዮጵያውያን ኮሚውኒቲ ጋር በመተባበር በገጠራማ አከባቢዎች ሱቆቹን እንዳይከፍቱ  እና በከተሞችና አቅራቢያዎቻቸው ላይ እንዲሰሩ የማግባባት ስራ  የሚከናወን ይሆናል።
የአምባሳደሩን ሙሉ ማብራሪያ  ያድምጡ

ጣና ፎረም ዛሬ በባህር ዳር ይጀመራል

  • PDF

አዲስ አበባ ሚያዝያ 9/2007 (ዋኢማ) - አራተኛው የጣና ፎረም ዛሬ በባህርዳር ከተማ ይጀመራል ።
“ሴኩላሪዝም እና ፖለቲካ ጠቀስ የሃይማኖት እንቅስቃሴ” የሚል መሪ ቃል ባለው ጉበኤ ላይ ከአስር በላይ የአፍሪካ ሃገራት መሪዎችን ጨምሮ ባለሙያዎችና ሌሎች እንግዶች ይሳተፋሉ።
በጉባኤው የመላው አለም የሰላም እና ፀጥታ ፈተና የሆነው አክራሪነት ዋና መወያያ ርእስ ይሆናል ።
የሴኩላሪዝም ብያኔ፣ ሴኩላሪዝም መከባበርንና ህበረ ብሄራዊነትን ከማስተናገድ አንፃር ያለው ሚና፣ የውጭ ሃይሎች የፖለቲካ ሽፋን ያለው የሃይማኖት እንቅስቃሴን የማራገብ ሁኔታ በጉባኤው ይዳሰሳሉ።
ከዛሬ ጀምሮ ለሁለት ቀናት በሚዘልቀው ፎረም የዜጎች የሃገር ፍቅር ግንባታ እና ማህበራዊ ለውጥ በአፍሪካም ይገመገማል።

ዩኔስኮ በጊቤ ሶስት የሀይል ማመንጫ ላይ ያካሄደውን ግምገማ ሪፖርት በመጪው ወር ይፋ ያደርጋል

  • PDF

አዲስ አበባ ሚያዝያ 9/2007 (ዋኢማ) - የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የትምህርት፣ ሳይንስና ባህል ድርጅት /ዩኔስኮ/ የግልገል ጊቤ ሶስት የውሃ ሀይል ማመንጫን የተመለከተ ሪፖርት የፊታችን ግንቦት ያወጣል ተብሎ ይጠበቃል ።
ከሁለት ሳምንት በፊት የድርጅቱና ድርጅቱ የወከላቸው ባለሙያዎች ለሶስት ቀናት በግድቡ ጉብኝት አድርገዋል ።

የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ሀይል ዋና ስራ አስፈጻሚ ኢንጂነር አዜብ አስናቀ ለፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት እንደተናገሩት፥ ለዩኔስኮ ተወካዮች ስለ ሀይል ማመንጫ ፕሮጀክቱ ተገቢው መግለጫ ተሰጥቷቸዋል።

በኬንያ ያሉ የአካባቢ ተቆርቋሪ ነን የሚሉ ቡድኖች እንደሚሉት ሳይሆን ኢትዮጵያ እየገነባችው ያለው ግድብ የኬንያውን ቱርካና ሀይቅ ሊጎዳ እንደማይችልም ሳይንሳዊ በሆነ መልኩ መረጃ ተሰጥቷል ነው ያሉት ኢንጂነር አዜብ ።

የሀይል ማመንጫ ግድቡ ከወራት በፊት ውሃ መያዝ ቢጀምርም የወንዙን ተፈጥሯዊ ፍሰት በመጉዳት እንዳልሆነም ባለሙያዎቹ ተመልክተዋል።
ዩኔስኮ የወከላቸው ባለሙያዎች የግልገል ጊቤ ሶስት የሃይል ማመንጫ ግድብን ብቻ ሳይሆን የኩራዝ የስኳር ፕሮጀክትንም ጎብኝቷል።
ከጉብኝቱ በኋላ ኢትዮጵያ የኦሞ ጊቤ ተፋሰስን ተጠቅማ እየገነባች ያለችው የልማት ስራዎች እየተባለ ካለው በተቃራኒ በኬንያ ባለው የቱርካና ሀይቅ ላይ ጉዳት ለማድረስ አለመሆኑን መረዳታቸውን ለማወቅ ችለናል ነው ያሉን ዋና ስራ አስፈጻሚዋ ኢንጂነር አዜብ።

ተቋሙ በቀጣይ ወር ያወጣዋል ተብሎ የሚጠበቀውም ሪፖርት ከዚህ የተለየ እንደማይሆን ይጠበቃል ብለዋል ።
የጊልገል ጊቤ ቁጥር ሶስት የውሃ ሀይል ማመንጫ ፕሮጀክት ግንባታ በአሁን ጊዜ 90 በመቶ ደርሷል ።

''የጋራ መኖሪያ ቤቶች ላይ የተደረገው ጭማሪ መጠነኛና የህብረተሰቡን የመክፈል አቅም ያገናዘበ ነው''

  • PDF

አዲስ አበባ ሚያዝያ 9/2007 (ዋኢማ) - በአዲስ አበባ በቅርቡ የተላለፉ 35 ሺህ የጋራ መኖሪያ ቤቶች ላይየተደረገው ጭማሪ መጠነኛና የህብረተሰቡን የመክፈል አቅም ያገናዘበ መሆኑን የመዲናዋ የከተማ ኮንስትራክሽንና ቤቶች ልማት ቢሮ አስታወቀ፡፡

ቤቶቹ ላይ ''ከፍተኛ ጭማሪ ተደርጓል'' የሚለው መረጃ የተዛባ ነው ብሏል፡፡
ቢሮው ከአዲስ አበባ ቤቶች ልማት አስተዳደር ኤጀንሲ ጋር በጋራ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ''የጋራ መኖሪያ ቤቶች ዋጋ የህዝቡን የመክፈል አቅም ያገናዘበና ዝቅተኛና መካከለኛ ገቢ ያላቸውን የህብረተሰብ ክፍሎች ተጠቃሚ ያደረገ ነው፡፡''

የቢሮ ኃላፊው አቶ ጌታቸው ኃይለማርያም እንዳሉት መንግሥት የጋራ መኖሪያ ቤቶች ዋጋ ተመጣጣኝ እንዲሆን የመሬት ሊዝን ጨምሮ በተለያዩ የቤቶቹ ግንባታ ወጪዎች ላይ 43 በመቶ ድጎማ ተደርጓል፡፡
ለቤቶቹ ከተደረገው 7 ነጥብ 2 ቢሊዮን ብር ድጎማ በተጨማሪ ከ9 ቢሊዮን ብር ለተቋራጮች ፣ ለአማካሪ ፣ ለጉልበት ሰራተኞች፣ ለዲዛይን እና ለቤቶቹ መሰረተ ልማት ዝርጋታ ወጪ እንደተደረገም አብራርተዋል   ፡፡

በየዓመቱ በአማካኝ የኮንስትራክሽን ግንባታ ዋጋ 12 በመቶ እያደገ መሆኑንና የሰው ጉልበት ዋጋ ጭማሪ ተከትሎ በቤቶቹ ላይ ዝቅተኛ ጭማሪ መኖሩንም ገልጸዋል።
የአሁኑን ለየት የሚያደርገው የጋራ መኖሪያ ቤቶቹ ለነዋሪዎች ከመተላለፋቸው በፊት የመሰረተ ልማታቸው ሙሉ በሙሉ እንዲሟላላቸው ተደርጓል ያሉት ሃላፊው በዚህም ምክንያት መንግስት ካደረገው ከፍተኛ ድጎማ ውጭ በቤቶቹ ላይ 15 በመቶ ጭማሪ አድርጓል ፡፡

ሆኖም በጋራ መኖሪያ ቤቶች ላይ ''ከፍተኛ የዋጋ ጭማሪ ነው የተደረገው'' እየተባለ በመዲናዋ የሚናፈሰው አሉባልታ እውነታ የሌለውና መሰረተ ቢስ ነው ብለዋል፡፡

በቤት ግንባታ ወቅት ከፍተኛ ወጪ  የመሬት ይዞታ በመሆኑ ከ50 እስከ 60 በመቶ የሚሆነውን ለጋራ መኖሪያ ቤቶች ወጪ መንግስት መሸፈኑንም ገልጸዋል፡፡
ለስቱዲዮ፣ ለ10/90 እና ለባለ አንድ መኝታ ቤት ተመዝጋቢዎች ከ10 እስከ 50 በመቶ ተጨማሪ ድጎማ እንዲሁም በረጅም ጊዜ ክፍያ እንዲፈፀም በማድረግ በዝቅተኛ የኑሮ ደረጃ ላይ የሚገኙ ዜጎች ከአገሪቱ ኃብት ተጠቃሚ እንዲሆኑ መደረጉንም ገልፀዋል፡፡

በጋዜጠኞች መንግስት ለቤቶቹ ድጎማ ባያደርግ ዋጋው ምን ሊሆን ይችላል ተብለው ለተጠየቁት ጥያቄ  የአዲስ አበባ ከተማ ቤቶች ልማት አስተዳደር ኤጀንሲ ሥራ አስኪያጅ አቶ መስፍን መንግስቱ በሰጡት ምላሽ ዋጋው አሁን ካለው በእጥፍ ይጨመር እንደነበር ገልጸዋል፡፡

የቤት ልማት ፕሮግራም ዋና ዓላማ የኅብረተሰቡን የቤት ባለቤት ከማድረግ ባሻገር የተጀመረው ልማት ቀጣይነት እንዲኖረው ማድረግ ነው ብለዋል፡፡

ከ10 ሺህ በላይ የሚሆኑ የጋራ መኖሪያ ቤቶች ዕጣ ከወጣላቸው መካከል የመንግስት ሠራተኞች ሲሆኑ ለአካል ጉዳተኞችም ምቹና ተደራሽ በማድረግ ተጠቃሚ እንዲሆኑ ተደርጓል፡፡
ቀደም ሲል የጋራ መኖሪያ ቤቶች ለነዋሪዎች ይተላለፉ የነበረው ግንባታቸው 80 በመቶ ሲደርስና የመሰረተ ልማታቸውም ሳይሟላ እንደነበርም አስታውሰዋል።
የጋራ መኖሪያ ቤቶቹ ለነዋሪዎች ከመተላለፋቸው በፊት የመሰረተ ልማታቸው ሙሉ በሙሉ እንዲሟላላቸው ተደርጓል።

በአዲስ አበባ የቤቶች ልማት ፕሮጀክት ተግባራዊ ከተደረገ ጀምሮ የአሁኑን ሳይጨምር ከ105 ሺህ በላይ ቤቶች ተገንብተው ለኅብረተሰቡ ተላልፈዋል፡፡
እንደ ኢዜአ ዘገባ በ10ኛው ዙር በተላለፉ ቤቶችም ለ36 ነጥብ 82 ሜትር ካሬ ለሆነው 10 በ 90 ቤት 70 ሺ 326 ብር፣29 ነጥብ 6 ሜትር ካሬ ለሆነው የ20 በ80 ስቱዲዮ 73ሺ 496 ብር አጠቃላይ ክፍያ እንዲሆን ተደርጓል፡፡

እንዲሁም 48 ነጥብ 34 ሜትር ካሬ ስፋት ላለው ባለ አንድ መኝታ ደግሞ 166 ሺ 192 ብር ፣72 ነጥብ 83 ሜትር ካሬ ለሆነው ባለ ሁለት መኝታ ቤት 317 ሺ 598 ብር ለባለ ሶስት መኝታና 97 ነጥብ 13 ሜትር ካሬ ለሚሸፍነው ቤት ደግሞ 463 ሺ 893 ብር ክፍያ እንደሚያስፈልግ መገለጹ ይታወሳል።