የሀገር ውስጥ ዜና

ዜና ከኢትዮጵያ ውስጥ

ለቀጣይ የአፍሪካ ህዳሴ የወጣቶች ሚና ወሳኝ ነው

  • PDF

አዲስ አበባ፣ የካቲት 27/2007 (ዋኢማ)- የአፍሪካን የፖለቲካና ኢኮኖሚያዊ እድገት ለማፋጠንና ያሉባትን ችግሮች በዘላቂነት ለመፍታት ወጣቶች ስለ አህጉሩ ሁለንተናዊ ሁኔታ ያላቸውን ግንዛቤ ማሳደግ ወሳኝ መሆኑን የተለያዩ አገራት ወጣት ተማሪዎች ገለጹ።

ሁለተኛው አፍሮ-ሞዴል የተባበሩት መንግስታት አለም አቀፍ ጉባዔ ዛሬ በአዲስ አበባ ተጀምሯል።
የአፍሮ ሞዴል- የተባበሩት መንግስታት አለም አቀፍ ጉባዔ ዋና ጸሃፊ ወጣት አብይ ሽመልስ እንደተናገረው ጉባዔው ተማሪዎች እንደ ጸጥታ፣ የአየር ንብረት ለውጥ፣ ድህነትና ሌሎች በአፍሪካ ወቅታዊ የፖለቲካና ኢኮኖሚ ሁኔታ ያላቸውን ግንዛቤ እንዲያድግ ይረዳል።

የጉባዔው አላማም ወጣቱ በአህጉሩ ያሉ ችግሮችን ተረድቶ የተባበሩት መንግስታትና የአፍሪካ ህብረትን አሰራር በሞዴልነት ተጠቅሞ የራሱን የመፍትሄ ሃሳቦች እንዲያመነጭ ማድረግ ነው ብሏል።
የዘንድሮው ጉባዔ አዘጋጅ የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ መሆኑን የገለጸው አብይ ይህም ኢትዮጵያ በአህጉሩ ያላትን ግንባር ቀደም ሚና በወጣት ተማሪዎቿም ለመድገም እድል ይፈጥራል።

ጉባዔው የልምድ ልውውጥ ለማድረግና የአህጉሩን ስኬቶችና ወቅታዊ ማነቆዎች ለመረዳት እንዳስቻላቸው ኢዜአ ያነጋገራቸው ተሳታፊዎች ገልጸዋል።
የሌሎች አገራትን ባህል ለማወቅና የአፍሪካ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ልምድ ለመለዋወጥ እንዳስቻላት የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ተማሪ ምህረት እቁባይ ገልጻለች።
ከታንዛኒያ የመጣችው ግሎሪ ብላሲዮ ኢማኑል በበኩሏ ጉባዔው ያላትን የመናገር አቅም እንዳሳደገላትና ወደፊት ወደ ስራ ስትሰማራ አመራር ለመስጠት የሚያስችሉ ልምዶችን እያስገኛላት እንደሆነ ተናግራለች።
ሌላኛው የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ተሳታፊ አንዱአምለክ ስዩም በበኩሉ በፕሮግራሙ መሳተፍ "በራስ መተማመንን ለመገንባትና የአፍሪካዊነት ስሜትን ለመፍጠር የላቀ ሚና አለው" ሲል ተናግሯል።
የኬንያ ተሳታፊዋ ትሬሲ ኤን ክኖቲ በበኩሏ የአስተሳሰብ አድማስን ለማስፋትና ከተለያዩ የአህጉሩ አገራት ተማሪዎችና ዩኒቨርስቲዎች ጋር ትስስር ለመመስረት ጠቃሚ ነው ብላለች።
የፕሮግራሙ የክብር እንግዳና የአርነስት እና ያንግ የኢትዮጵያ ማኔጅንግ ዳይሬክተር አቶ ዘመዴነህ ንጋቱ  "አፍሪካ የበርካታ እድሎች መናኸሪያ ናት፤ ይህን እድል ለመጠቀም ደግሞ ወጣቱን ትውልድ በአህጉሩ ሁኔታ ያለውን ግንዛቤ ማሳደግ ይገባል" ሲሉ ገልጸዋል።

እንደ አቶ ዘመዴነህ ገለጻ የአፍሪካን ችግር በአፍሪካውያን ለመፍታት በሚደረገው ርብርብ ወጣቱን ግንባር ቀደም ተሳታፊ ማድረግ ተገቢ ነው።
በአፍሪካ ህብረት የሳይንስና ቴክኖሎጂ የሰው ኃይል ክፍል ዳይሬክተር ዶክተር ቢትሪስ ንጄንጋ በበኩላቸው ጉባዔው ወጣቶች የአፍሪካን ጉዳዮች በተለያዩ መድረኮች ለማስተዋወቅ እድል ይፈጥራል።
ሰላማዊና የተረጋጋች አፍሪካን ለመፍጠር በሚደረገው ርብርብ የወጣቶች ሚና ወሳኝ መሆኑን ጠቅሰው የአፍሪካ ህብረት ለጉባዔው ስኬት አስፈላጊውን ድጋፍ እንደሚያደርግ ተናግረዋል።

ለአራት ቀናት በሚቆየው ጉባዔ ላይ ኢትዮጵያ፣ ኬንያ፣ ኡጋንዳ፣ የደቡብ ሱዳን፣ ሶማሊያ፣ ሩዋንዳ፣ ናይጄሪያና ኮንጎን ጨምሮ  የ12 አገራት ወጣቶች እየተሳተፉ ናቸው።
ዩ ኤን ሞዴል ጉባዔ ለመጀመሪያ ጊዜ የተካሄደው በሃርቫርድ ዩኒቨርስቲ ከ61 አመታት በፊት ሲሆን የአፍሮ - ዩኤን ሞዴል ጉባዔ የተጀመረው ደግሞ በአዳማ ዩኒቨርስቲ አዘጋጅነት ባለፈው ዓመት ነበር።(ኢዜአ)

የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዶክተር ቴድሮስ አድሃኖም ከሱዳኑ ፕሬዚዳንት ኦማር ሀሰን አልበሽር ጋር ተወያዩ

  • PDF

አዲስ አበባ፣ የካቲት 27/ 2007 (ዋኢማ) - የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዶክተር ቴድሮስ አድሃኖም ከሱዳኑ ፕሬዚዳንት ኦማር ሀሰን አልበሽር ጋር በካርቱም ተወያዩ።

በውይይታቸውም የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳስ ግድብ ግንባታን በተመለከተ በካርቱም እየተደረገ ባለው የሶስትሽ ውይይት ዙሪያ ዶክተር ቴድሮስ ለፕሬዚዳንት አልበሽር ማብራሪያ ሰጥተዋል።
በተጨማሪም በሁለቱ ሀገራት በሁለትዮሽ ጉዳዮች ዙሪያም ውይይት አካሂደዋል።

በሱዳን ካርቱም እየተደረገ ባለው በኢትዮጵያ ታላቁ ህዳሴ ግድብ ግንባታ ዙሪያ የሶስትዮሽ ውይይት ግድቡ በታችኛው የተፋሰሱ አገራት ላይ የሚኖረውን ማህበረ ኢኮኖሚ ተፅእኖ የሚያጠናውን ዓለም አቀፍ ኩባንያ ይመርጣል ተብሎ ይጠበቃል። (ኤፍ.ቢ.ሲ)

በጭላሎ ተራራ ላይ የእሳት ቃጠሎ ያደረሰ ተከሳሽ በጽኑ እስራት ተቀጣ

  • PDF

አዲስ አበባ፣ የካቲት 26/2007 (ዋኢማ)-በጭላሎ ተራራ በሚገኝ ደን ላይ ከትናንት በስቲያ የእሳት ቃጠሎ አድርሷል ያለው ተከሳሽ በ10 ዓመት ጽኑ እስራት እንዲቀጣ መወሰኑን በአርሲ ዞን የጢዮ ወረዳ ፍርድ ቤት አስታወቀ።

የፍርድ ቤቱ ዳኛ ግርማ ገቢሳ ዛሬ ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት ፍርድ ቤቱ ትናንት በዋለው ችሎት የቅጣት ውሳኔ ያስተላለፈው በተከሳሽ መለሰ ሁንዴ ጉደታ ላይ ነው።

ነዋሪነቱ በዲገሉና-ጢጆ ወረዳ በሆነው ተከሳሽ ላይ ቅጣቱ የተወሰነው የካቲት 24 ቀን 2007 ጧት ቦሬ-ጭላሎ ቀበሌ ገበሬ ማኀበር በጭላሎ ተራራ ደን ላይ በግዴለሽነት የለኮሰው እሳት ከፍተኛ ውድመት ማድረሱ በሰውና በቴክኒክ ማስረጃ በመረጋገጡ ነው ብለዋል።

የእሳት ቃጠሎው በተራራው ዙሪያ አራት ቀበሌ በ80 ሄክታር መሬት ላይ የነበረውን ሰፊ የተፈጥሮ ደንና እጽዋት ማውደሙን ገልጸው የደረሰው ጉዳት አንድ ነጥብ ዘጠኝ ሚሊዮን ብር መገመቱን አስታውቀዋል።

ለዘጠኝ ሰአታት በደኑ ላይ የደረሰውን የእሳት ቃጠሎ የአካባቢው አርሶ አደሮች፣ነዋሪዎች፣የዞንና ወረዳ የጸጥታ ኃይሎች ከፍተኛ ርብርብ በማድረግ በቁጥጥር ስር ባያውሉት የከፋ ጥፋት ያደርስ ስለነበር ቅጣቱ መክበዱን አስታውቀዋል።

ተከሳሹ ወንድሙጋ በእንግድነት በመምጣት ጥፋቱን በግዴለሽነት መፈጸሙና ያደረሰውም ጉዳት ከፍተኛ በመሆኑ ፍርድ ቤቱ ያስተምራል ያለውን ውሳኔ መስጠቱን ገልጸዋል።
ግለሰቡም ድርጊቱን መፈጸሙን ለፍርድ ቤቱ በሰጠው የእምነት ቃል አረጋግጧል ነው ያሉት ዳኛው።

የጢዮ ወረዳ ዋና አስተዳዳሪ አቶ ገዘሊ ሀሹ በሰጡት አስተያየት ህብረተሰቡ ለተፈጥሮ ሀብት ጥበቃና ክብካቤ በሰጠው ትኩረት ባለፉት አምስት አመታት በወረዳው የእሳት ቃጠሎ ተከስቶ አያውቅም ነበር።

ተከሳሹ በደኑ ላይ የእሳት ቃጠሎ ሲያደርስ አርሶ አደሩ ተከታትሎ ለሕግ ማቅረቡን ገልጸው በቀጣይም አካባቢውን ነቅቶ በመጠበቅ በተፈጥሮ ሀብት ላይ የሚደርሰውን ጥፋት ሊከላከል እንደሚገባ አሳስበዋል።

የተሰጠውን ፍርድ የወረዳው ህዝብና መስተዳድር እንደሚደግፉት አስታውቀው ሌሎችም ከእንዲህ አይነቱ የጥፋት ድርጊት እንዲቆጠቡ ያስገነዝባል ብለዋል።

አገሪቱ አማራጭ ወደብ መጠቀም መጀመሯ የወጪና ገቢ ንግዱን አቀላጥፏል

  • PDF

አዲስ አበባ፣ የካቲት 27/2007 (ዋኢማ)- ኢትዮጵያ እየጨመረ የመጣውን የወጪና ገቢ ንግድ ለማቀላጠፍ አማራጭ ወደብን መጠቀም መጀመሯ ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነታቸውን እንደሚያሳድግው አስመጪዎችና ላኪዎች ተናገሩ።
የአገሪቱ የወጪና ገቢ ንግድ 90 በመቶ የሚሆነው በጅቡቲ ወደብ ይካሄዳል።ተጠቃሚዎች እቃቸው ለበርካታ ጊዚያት በወደቡ በመቆየቱ ለአላስፈላጊ ወጪ እንደተዳረጉ ይናገራሉ።
መንግስት አማራጭ ወደቦችን በመጠቀም የአገሪቱ አጠቃላይ አለም አቀፍ ንግድ ይበልጥ የተሳለጠ ለማድረግ እየሰራ መሆኑንም  የኢትዮጵያ ማሪታይም ባለስልጣን አስታውቋል፡፡፡
ከአስመጪና ላኪዎቹ መካከል የማራቶን ሞተርስ ዋና ስራ አስፈጻሚ አቶ መልካሙ አሰፋ ለኢዜአ እንደተናገሩት የባለሃብቶች የኢኮኖሚ አቅምና የአገሪቱ ወጪና ገቢ ዕቃዎች ቁጥር ማደግ አማራጭ ወደብን መጠቀም ቀልጣፋ የሆነ የንግድ እንቅስቃሴ እንዲኖር የሚረዳ ነው።
የኦሮሚያ ቡና ላኪ ገበሬዎች ህብረት ስራ  ዩኒየን ምክትል ስራ አስኪያጅ አቶ ደሳለኝ ጀና በበኩላቸው ማህበራቸው በወደብ በኩል ቡና መላክ ከጀመረ 15 አመታት ያስቆጠረ ሲሆን ለበርካታ ዓመታት በወደብ በኩል መጨናነቅ መኖሩን ይናገራሉ።
እስካሁንም ''የወደብ አማራጭ ባለመኖሩ  ቡና ቶሎ ስለሚበላሽና ወደ ደንበኞች ቶሎ በፍጥነት ባለመድረሱ በገቢያችን ላይ ተጽእኖ እየያሳደረብን'' ነበር ብለዋል።
ነጋዴው ከወደብ ወደ ውጪ የሚልካቸውን ዕቃዎች በአጭር ጊዜ ውስጥ አንዲልክ መቻሉ የሸቀጥና የአገልግሎቶች ልውውጡን በማሳደግ   የአገሪቱን የንግድ እንቅስቃሴ የሚያሰፋ መሆኑን ጠቁመዋል።
የኢትዮጵያ ማሪታይም ባለስልጣን  ዋና ዳይሬክተር አቶ መኮንን አበራ እንደተናገሩት የበርበራ ወደብ ኢትዮጵያ ከውጭ ከምታስገባቸው እቃዎች ከ5 እስከ 10 በመቶ  የሚገባበት ሁኔታ ለመፍጠር ጥረት እየተደረገ ነው።
በቅርቡ በሁለቱ ኢትዮጵያና ሶማሌ ላንድ ሀገራት መካከል በተደረሰው ስምምነት መሰረት ኢትዮጵያ የበርበራን ወደብ መጠቀም የምትጀምር ይሆናል።
ኢትዮጵያ ከዚህ በተጨማሪም የሱዳኑን ፖርት ሱዳን ወደብ መጠቀም የጀመረች ሲሆን 50 ሺህ ቶን ማዳበሪያ በወደቡ በኩል ወደ አገር ውስጥ ማስገበቷን የሚታወስ ነው።
በአሁኑ ወቅት ኢትዮጵያ በከፍተኛ ሁኔታ የምትጠቀመው የጅቡቲን ወደብ ቢሆንም ቀስ በቀስ ሀገሪቱ ሌሎች አማራጭ ወደቦችን ለመጠቀም ዘርፈ ብዙ ስራዎች እየተሰሩ መሆኑን አቶ መኮነን ተናግረዋል።
ኢትዮጵያ የሱዳን ወደብ መልቲሞዳል አገልግሎት እንዲሰጥ ለማድረግ ሁለቱ አገራት ከስምምነት መድረሳቸውንና ስራው ለማሰጀመር ዝግጅቶች መጠናቀቃቸውን ጠቁመዋል።
አገሪቱ አማራጭ ወደቦች መጠቀሟ ያነሰ ጊዜ፣ ዋጋና የትራንስፖርት መጨናነቅ በመቀነስ ትልቅ ድርሻ ይኖረዋል።
በተለይም አገሪቱ የትላልቅ ሜጋ ፕሮጀክቶች ባለቤት ለመሆን እየሰራችበት ባለበት በአሁኑ ወቅት ግብአቶችን በሚፈለገው ጊዜ ወደ አገር ውስጥ ለማሰገባት የወደቦች ሚና የላቀ ነው።
እንደ አቶ መኮንን ገለጻ አማራጭ ወደብ ወደ አገር ውስጥ የሚገባ ዕቃና የኮንቴኔር ዕቃዎች በአጭር ጊዜና በተወዳዳሪ ዋጋ እንዲገቡ ከማደረጉ ባለፈ ወደ ኢንድስትሪ መሪ ኢኮኖሚ የሚደረገው ሽግግር ያቀላጥፋል።
አገሪቱ ድንበር ተሻጋሪ ዕቃዎችንና አገልግሎቶችን የማሰተናገድ አቅሟ ለማሳደግ የወደብ አማራጭ ወሳኝ መሆኑንና በጁቡቲ ወደብ በኩል ያጋጥም የነበረውን የትራንስፖርት ችግር ይቀርፋል ብለዋል።
በንግድ ሚኒስቴር የንግድ ውድድርና ሬጉላቶሪ ዘርፍ ሚኒሰትር ዴኤታ አቶ  አሊ ስራጅ በበኩላቸው ባለፉት 12 አመታት የአገሪቱ ኢኮኖሚ በሁለት አሃዝ አያደገ ነው ያሉት ዕድገቱ በአንድ በኩል ወደ ውጪ የሚላኩ ምርቶች በከፍተኛ መጠን ያሳደገበት ሁኔታ ነው ያለው።
''የገቢ ምርቶችን በርካታ የልማት ስራዎች እየሰራን በመሆናችን በርካታ የፍጆታ ዕቃዎችን ጨምሮ ወደ አገር ወስጥ  በየአመቱ በከፍተኛ ሁኔታ እያደገ በመምጣቱ አማራጭ ወደብ አስፈላጊ ነው።''
እንደ አቶ አሊ ገለጻ ዕቃዎች በአጭር ጊዜ ወስጥ ለንግዱ ማህበረሰቡ እንዲደርሱ ለማድረግና ወደ ውጭ የሚላኩቱን በፍጥነት እንዲላኩ ለማድረግ በአማራጭ ወደብ ዙሪያ መንግስት በስፋት እየሰራ ይገኛል ብለዋል።
ኢትዮጵያ በሶማሊያና የሶማሊያ ቀንድ አከባቢ ሰላም አለመኖሩን ተከትሎ ከዚህ በፊት የበርበራ ወደብን በስፋት የምንጠቀምበት ሁኔታ እንዳልነበርና  በአሁኑ ወቅት የአልሸባብ አሸባሪ ኃይል እየከሰመ በመሄዱ የበረበራ ወደብን መጠቀም ጀምራለች።
የበርበራ ወደብ በተለይም ለምስራቁ የአገራችን ክፍል በከፍተኛ ሁኔታ ሊያገለግል የሚችልና  አሁን በጂቡቲ ወደብ ላይ የሚታየውን ጫና በመቀነስ ትልቅ አገልግሎት ይሰጣል ተብሎ ይጠበቃል።
በአንድ ወደብ ብቻ ይደረግ የነበረውን የዕቃዎች ምልልስ በመቀነስ የውጪ ቅነስ እንዲኖር ከማድረጉ ባለፈ አስመጪዎችና ላኪዎች በተሻለ መጠን በአመራጭ ወደብ እንዲጠቀሙ ለማድረገ በርካታ ስራዎች እየተሰሩ ነው ማለታቸውን የዘገበው ኢዜአ ነው፡፡

ቻይና ከአፍሪካ ጋር አብሮ ለመስራት ያለትን ፍለጎት አጠናክራ እንደምትቀጥል ገለጸች

  • PDF

አዲስ አበባ ፣ የካቲት 26/ 2007 (ዋኢማ) - ቻይና ከአፍሪካ ህብረት ጋር አብሮ ለመስራት ከፍተኛ ፍላጎት እንዳላት በአፍሪካ ህብረት የቻይና ተወካይ አምባሳደር ክዋንግ ወሊን ገለጹ።

በአፍሪካ ህብረት የቻይና ተወካይ ሆነው በቅርቡ የተሾሙት አምባሳደር ወሊን ለዋልታ እንደገለጹት ቻይና በመሠረተ ልማተ ግንባታ፤ በኢነርጂ ፣ በኤርፖርቶች ማስፋፋያ፣ በትምህርት፣ በፀጥታና ንግድ እንዲሁም በሰው ሃይል ልማት ዘርፎች ከአፍሪካ ጋር በትብብር  ለመሥራት ፍላጎት አላት።

የቻይና እና የአፍሪካ ግንኙነት በመከባበርና በጋራ ጥቅም ላይ  የተመሠረተ  መሆኑን  የጠቆሙት አምባሳደር ወሊን በቆይታቸው ወቅትም የአገራቸውን የአህጉሪቱን ሁለትዮሽ ግንኙነት ወደ ላቀ ደረጃ ለማድረስ ጥረት እንዲሚያደርጉ አስረድተዋል።

አምባሳደር ወሊን አያይዘው እንደገለጹት ቻይና ከአፍሪካ ህብረትና ከአካባቢያዊ ድርጅቶች ጋር በመተባበር በደቡብ ሱዳንና በሌሎች አካባቢዎች ሰላምና መረጋጋት እንዲሰፍን ጥረት ታደርጋለች ብለዋል።